ΙΣΤΟΡΙΑ
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΓΡΟΥ
Το χωριό Αγρός πήρε το όνομα του από τη Μονή του Μεγάλου Αγρού που ήταν κτισμένο στο χώρο που βρίσκεται σήμερα η Εκκλησιά της Παναγίας του Αγρού. Σύμφωνα με την παράδοση 40 μοναχοί από την Κύζικο της Μικράς Ασίας, στα χρόνια της εικονομαχίας εγκατέλειψαν τη Μονή του Μεγάλου Αγρού και ήρθαν στην Κύπρο φέρνοντας μαζί τους την εικόνα της Παναγίας.
Κατέληξαν στην περιοχή που είναι σήμερα ο Αγρός, έμειναν για ένα χρονικό διάστημα σε μια σπηλιά και στη συνέχεια έκτισαν καινούργιο Μοναστήρι και το ονόμασαν και αυτό όπως το αρχικό τους Μοναστήρι “Μονή του Μεγάλου Αγρού”.
Το 1692 μ.χ. έπεσε θανατικό σε όλη τη Κύπρο που έστειλε στον τάφο τα 2/3 των κατοίκων του νησιού. Όσοι κάτοικοι της περιοχής σώθηκαν από το θανατικό εγκατέλειψαν τους συνοικισμούς τους και εγκαταστάθηκαν κοντά στο Μοναστήρι.
Έτσι σιγά-σιγά δημιουργήθηκε ένα καινούργιο χωριό που ονομάστηκε Αγρός. Τελικά το 1894 το Μοναστήρι καταστράφηκε και έμεινε το χωριό που συνεχίζει την πορεία του έχοντας αυτή τη βαριά ιστορική κληρονομιά.
Χωριό της Επαρχίας Λεμεσού κτισμένο αμφιθεατρικά ανάμεσα σε ψηλά βουνά σε υψόμετρο 1100 μέτρων. Έχει 800 κατοίκους και είναι από τα πιο ενδιαφέροντα ορεινά χωριά της Κύπρου και Κεφαλοχώρι της Πιτσιλιάς.
Διατηρεί τον παραδοσιακό του χαρακτήρα και διαθέτει ιδιαίτερης ομορφιάς φυσικό περιβάλλον σε πλούσιους ιστορικούς και πολιτιστικούς χώρους. Διατηρεί τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις του. Χαρακτηρίζεται για την εργατικότητα και την προοδευτικότητα των κατοίκων του.
Με τους σύγχρονους αυτοκινητόδρομους του, αποτελεί συγκοινωνιακό κόμβο μεταξύ
ΠΕΤΡΟΥ ΗΛΙΑΔΗ
Στον Αγρό, ως ελάχιστος φόρος τιμής στον ήρωα Πέτρο Ηλιάδη, ανεγέρθηκε μνημείο πλησίον της Απεήτειου Ανωτέρας Σχολής. Το Μνημείο αποτελείται από μια εξαίρετα φιλοτεχνημένη χάλκινη προτομή, η οποία στηρίζεται πάνω σε μαρμάρινη βάση.
Ο Πέτρος Ηλιάδης γεννήθηκε στον Αγρό στα 1932. Φοίτησε στο δημοτικό σχολείο του χωριού και αργότερα στην Απεήτειο Ανωτέρα Σχολή, όπου- όπως προαναφέρθηκε- υψώνεται σήμερα το μνημείο του.
Οι γονείς του, Ηλίας Λουκά και Παναγιώτα Ηλία, δημιούργησαν μια πολυμελή οικογένεια, στην οποία μεταλαμπάδευσαν υψηλό ήθος και αρετές. Ο Πέτρος είχε πέντε αδέλφια, τον Ανδρέα, τη Φοινικού, την Κλεοπάτρα, την Ελλάδα και την Ελευθερία.
Ο Πέτρος, μόλις αποφοίτησε, μετέβηκε στην πρωτεύουσα, στην οποία εργάστηκε ως παντοπώλης. Παράλληλα, ωθούμενος από βαθιά χριστιανική πίστη εντάχθηκε σε Χριστιανική Ένωση, γνωστή ως ΟΧΕΝ.
Εν συνεχεία, μυήθηκε στην Εθνική Απελευθερωτική Οργάνωση- ΕΟΚΑ- που ανέλαβε τον αγώνα κατά της αγγλικής αποικιοκρατίας. Αξίζει να αναφερθεί πως ο Πέτρος Ηλιάδης είχε ενταχθεί στην ίδια ομάδα με τον Ιάκωβο Πατάτσο και Παναγιώτη Γεωργιάδη.
Ο φλογερός νέος, αρχικά, παραδόθηκε με πάθος στη διαφώτιση του κόσμου για το έργο και τις επιδιώξεις της ΕΟΚΑ, συμβάλλοντας στην στρατολόγηση νέων στον αγώνα. Επιπρόσθετα, ανέλαβε την απόκρυψη αλλά και την μυστική μεταφορά οπλισμού και αλληλογραφίας.
Η αγωνιστικότητα και η σθεναρή ψυχή του, τον οδήγησαν στο πεδίο της μάχης. Σαφέστερα, εντάχθηκε στις ομάδες κρούσεως Λευκωσίας, οι οποίες είχαν άμεση ανάγκη από παθιασμένους μαχητές.
Στις 14 Ιουνίου του 1956, συμμετείχε σε μια βομβιστική επίθεση εναντίον των Άγγλων που έλαβε χώρα στο Ταχυδρομείο της Λευκωσίας. Ο Πέτρος κατάφερε να προσεγγίσει το Ταχυδρομείο διαμέσου μια παραπλήσιας στενής παρόδου. Δυστυχώς, όμως, έγινε αντιληπτός από ένα άγγλο φρουρό που βρισκόταν στη στέγη του κτιρίου. Όταν ο Πέτρος επιχείρησε να ρίξει τη βόμβα που είχε στο χέρι, ο φρουρός τον πυροβόλησε. Ο ήρωας σοβαρά τραυματισμένος κατάφερε να προχωρήσει μέχρι την οδό Θράκης.
Στη συνέχεια, μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο Γενικό Νοσοκομείο, όπου υποβλήθηκε μάταια σε πολύωρη επέμβαση. Οι σφαίρες διαπέρασαν ζωτικά όργανα, τον δεξιό πνεύμονα, το στομάχι και τα έντερα.
Τελικά, το πρωί της 15ης Ιουνίου, το παλικάρι απεβίωσε βυθίζοντας όλο το χωριό στο πένθος. Η κηδεία του ήρωα έγινε στον Αγρό. Ο πατέρας του τον αποχαιρέτησε καταθέτοντας ένα δάφνινο στεφάνι. Την ίδια στιγμή, μέσα από τα πιο κάτω λόγια, εξέφρασε το πόνο άλλα και την περηφάνια του για το παιδί του:
«Έχει η δάφνη μυρωδιά, Πέτρο μου, μα έχει και πικράδα».
Ο Πέτρος Ηλιάδης θυσιάστηκε στο βωμό της ελευθερίας και των υπέρτατων ιδανικών. Ο Αγρός γαλούχησε με τις υψηλότερες αξίες ένα αγωνιστή αποδεικνύοντας το ήθος και το φρόνημα του.
Πηγές:
Κοινοτικό Συμβούλιο Αγρού
Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης του Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α
ΑΓΩΝΙΣΤΡΙΑΣ ΠΙΤΣΙΛΙΑΣ
Το γλυπτό σε μπρούντζο και πέτρα φιλοτέχνησε ο γνωστός γλύπτης Χρίστος Συμεωνίδης, ο οποίος αναφέρει και τα ακόλουθα μεταξύ των άλλων: “Το έργο αντλεί την έμπνευση του από την επιθυμία της οικογένειας Παπαχριστοδούλου να τιμήσει την αγωνίστρια του 1955 για την πολλαπλή προσφορά της, αλλά και να θυμίζει στους νεώτερους ότι δεν είναι δυνατό να περάσει στρατιωτικό αυτοκίνητο από την περιοχή χωρίς να λιθοβοληθεί. Περήφανη παραδοσιακή εικόνα, με το κεφάλι ψηλά ατενίζει κάτω την περιοχή και γίνεται ένα με τον τόπο, κτίζοντας το βάθρο της με την πέτρα της Πιτσιλιάς που κρατεί στο αριστερό χέρι καθιστώντας έτσι το ίδιο το σώμα της τείχος ενάντια στον Άγγλο κατακτητή. Το δεξί χέρι πίσω από τον ιστό της σημαίας δείχνει πάνω από το εκκλησάκι προς την Ελλάδα και ταυτόχρονα απευθύνει χαιρετισμό προς εμάς που ακολουθούμε.”.
Η προτομή βρίσκεται δίπλα από το ξωκλήσι της Αγίας Κυριακής, έξω από το χωριό, απέναντι από το βουνό Παπούτσα.
Πηγή:
Αγρός: Η Εφτάλοφη της Πιτσιλίας
ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΑΠΕΗΤΟΥ
“… Η προσφορά του στο σχολείο, στη κοινότητα και γενικά στη περιοχή Πιτσιλιάς είναι τεράστια. Το Απεήτειο Γυμνάσιο Αγρού έδωσε στα φτωχά παιδιά της περιοχής το θείο δώρο της μόρφωσης, που τότε ήταν προνόμιο των πλουσίων. Έτσι συνέβαλε στο να μορφωθούν χιλιάδες νέοι και έγινε ο πνευματικός πατέρας όλων εκείνων των μαθητών, που κατά καιρούς φοίτησαν στο Απεήτειο Γυμνάσιο. Πρόσφερε τον μόχθο μιας ολόκληρης ζωής, για το κοινό καλό όλων των κατοίκων της κοινότητας και της περιοχής Πιτσιλιάς, ευεργετώντας όλα τα ιδρύματα και τα σωματεία του Αγρού…”.
(Απόσμασμα από την ομιλία του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Γλάυκου Κληρίδη κατά τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Κυριάκου Απέητου)
Η προτομή βρίσκεται μπροστά από το κτίριο που με δική του δωρεά κτίστηκε το 1948.
Πηγή:
Αγρός: Η Εφτάλοφη της Πιτσιλίας
ΝΕΑΡΧΟΥ ΚΛΗΡΙΔΗ
Άφησε τη σφραγίδα του σε όλα σχεδόν τα κοινοτικά έργα στη γενέτειρα του. Όταν τελείωσε το δημοτικό σχολείο Αγρού, σε μεγάλη ηλικία, φοίτησε στο Ιεροδιδασκαλείο Λάρνακας. Υπηρέτησε για μία δεκατία το χωρίο του ως δάσκαλος, αλλά κάθε καλοκαίρι και από μακριά παρακολουθούσε και βοηθούσε σε κάθε έργο ανάπτυξης στο χωριό του.
Εκτός από τον καθοριστικό ρόλο του στην ίδρυση της Ανωτέρας Σχολής Αγρού, πρωτοστάτησε στην ίδρυση του Νοσοκομείου, της Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Αγρού, του Ταμιευτηρίου των Δασκάλων Κύπρου, εξέδωσε πολλά βιβλία εκπαιδευτικά, λαογραφικά, ιστορικά και δημοσίευσε εκατοντάδες άρθρα σε περιοδικά και εφημερίδες. Ως φόρο τιμής, τοποθετήθηκε προτομή του στο πάρκο του Κάουρα αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του.
Πηγή:
Αγρός: Η Εφτάλοφη της Πιτσιλίας
ΙΔΡΥΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΑΣ ΣΧΟΛΗΣ
Οι προσωπογραφίες των πιο πάνω πρωτεργατών της ιδρύσεως της Απεητείου Ανωτέρας Σχολής Αγρού βρίσκονται εντοιχισμένες στο κτίριο της σχολής που κτίστηκε το 1948.
Η Κλειώ Απεήτου ήταν σύζυγος του μεγάλου ευεργέτη του Αγρού και της Πιτσιλιάς Κυριάκου Απεήτου. Καταγόταν από τη Λευκωσία και βοήθησε τον σύζυγο της τα μέγιστα στην απόκτηση της περιουσίας που δώρισαν στον Αγρό και την περιοχή ολόκληρη.
Ο Ιωάννης Κληρίδης, πατέρας του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας Γλαύκου Κληρίδη, μαζί με τον αδελφό του Νέαρχο πρωτοστάτησαν στην ίδρυση της Ανωτέρας Σχολής. Ο Ιωάννης Κληρίδης υπήρξε ο πρώτος πρόεδρος της επιτροπής ιδρύσεως της σχολής, που έγινε στη Λευκωσία, στις 18 Νοεμβρίου 1943. Το 1946 εξελέγη Δήμαρχος Λευκωσίας.
Ο Νέαρχος Κληρίδης ήταν ο οραματιστής και ο εκτελεστής του όλου έργου, κυρίως κατά τα πρώτα δύσκολα χρόνια της λειτουργίας της σχολής.
Πηγή:
Αγρός: Η Εφτάλοφη της Πιτσιλίας
ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ
Ο Αγρός έδωσε το παρόν του σ’ όλους τους αγώνες του έθνους. Η φιλοπατρία και η μαχητικότητα των Αγροτών γράφτηκε στις σελίδες της ελληνικής και κυπριακής ιστορίας. Πιο κάτω γίνεται αναφορά στη συμβολή των Αγροτών στους εθνικούς αγώνες βασισμένη σε σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου «ΑΓΡΟΣ, Η ΕΦΤΑΛΟΦΗ ΤΗΣ ΠΙΤΣΙΛΙΑΣ»*.
Ελληνική Επανάσταση 1821
Μετά τα θλιβερά γεγονότα της 9ης Ιουλίου 1821, o Έξαρχος της Μητρόπολης Κιτίου αναζήτησε καταφύγιο στον Αγρό. Συγκεκριμένα, ανέλαβε τη διαχείριση της περιουσίας της Μονής του Αγρού. Αργότερα, όμως, ο Έξαρχος αποφασίζει να αναζητήσει καταφύγιο στη Μονή του Κύκκου, αλλά οι Τούρκοι τον αναζητούν στη Μονή του Αγρού. Οι τελευταίοι εξαγριώνονται όταν βρίσκουν τη Μονή κλειστή και ξεσπούν στον κοτζιάπαση του Αγρού, τον Κωνσταντίνο Κεμιτζή που επέλεξε να μην μαρτυρήσει ότι γνώριζε για τον Έξαρχο. Οι Τούρκοι «στρέβλιασαν» τον κοτζιαμπάση, ειδικότερα, όπως εξηγεί ο Χατζηπετρής «τον στρίμωξαν στα ξύλα μιας μεγάλης καρέκλας, τον κύλησαν από το μεγάλο γκρεμό και βρήκε οικτρό θάνατο». Ιδιαίτερα θλιβερό είναι πως όταν αργότερα ο Έξαρχος επέστρεψε στο χωριό όχι μόνο συμπεριφερόταν τυραννικά αλλά και καταχραζόταν τα εισοδήματα της Μονής.
Ελληνοτουρκικός Πόλεμος
Στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο, σύμφωνα με την έρευνα του Πέτρου Παπαπολυβίου που μεταφέρει στο βιβλίο του ο Χατζηπετρής, συμμετείχαν τρεις Αγρότες εθελοντές.
Βαλκανικοί Πόλεμοι
Για τη συμμετοχή των Αγροτών στους βαλκανικούς πολέμους, δυστυχώς, τα στοιχεία είναι ελλιπή. Εντούτοις, γνωρίζουμε πως κάποιοι Αγρότες συμμετείχαν στους βαλκανικούς πολέμους και εν συνεχεία στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επίσης, οι Αγρότες προσέφεραν στον αγώνα με τη μορφή οικονομικής βοήθειας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία έρευνας του Παπαπολυβίου, η εισφορά του Αγρού ήταν 7 λίρες και 13 γρόσια.
Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Στο Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο έλαβαν μέρος, όπως προαναφέρθηκε, όσοι συμμετείχαν και στους βαλκανικούς πολέμους, οι οποίοι ήταν σύνολο δεκατέσσερις(14). Ωστόσο, πιστεύεται πως υπάρχουν και άλλοι Αγρότες που έλαβαν μέρος, πιθανότατα απόδημοι της Λευκωσίας, της Λεμεσού ή ακόμα και του εξωτερικού. Οι πλείστοι Αγρότες υπηρέτησαν στις Υγειονομικές Υπηρεσίες ή ως «μουλάρηδες», ημιονηγοί.
Οι Αγρότες που συμμετείχαν στους βαλκανικούς πολέμους, αλλά και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ενωτικά Δημοψηφίσματα 1921 και 1930
Στις 25 Μαρτίου του 1921, οι ιερείς, οι δάσκαλοι, η Χωρητική Επιτροπή και η Σχολική Επιτροπή υπέγραψαν το Ενωτικό Ψήφισμα. Το ίδιο έπραξαν και στις 25 Μαρτίου του 1930. Το δεύτερο Ενωτικό Ψήφισμα υπέγραψαν οι ιερείς, η Χωρητική Επιτροπή και η Σχολική Επιτροπή. Οι δάσκαλοι δεν υπέγραψαν το δεύτερο Ενωτικό Ψήφισμα γιατί στο μεταξύ έγιναν κυβερνητικοί υπάλληλοι. Κύριο αίτημα των Ενωτικών Ψηφισμάτων ήταν η ένωση με την Ελλάδα.
Οκτωβριανά
Η επιβολή τελωνειακών δασμών από την αγγλική κυβέρνηση σε συνδυασμό με την άρνηση της να ικανοποιήσει το αίτημα για ένωση, τη δυσχερή οικονομική κατάσταση που επικρατούσε εκείνη την περίοδο στο νησί, απετέλεσαν τις βασικές αιτίες για την εξέγερση των Κυπρίων τον Οκτώβρη 1931(Οκτωβριανά). Κατά τη διάρκεια της εξέγερσης , οι διαδηλωτές έκαψαν το Κυβερνείο και οι Άγγλοι απάντησαν με πυροβολισμούς. Πρώτο θύμα των πυροβολισμών ο Ονούφριος Κληρίδης, 17 ετών, από τον Άγιο Θεόδωρο Αγρού και με καταγωγή από το χωριό μας, συγκεκριμένα από την οικογένεια του Νέαρχου Κληρίδη.
Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος
Μαζική ήταν η συμμετοχή του Αγρού στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ανάμεσα στους Αγρότες που συμμετείχαν ήταν ο Γλαύκος Κληρίδης, πρώην πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, και ο Ανδρέας Ν. Τζιονής. Ο πρώτος υπηρέτησε σμηνίας στην Αγγλική Αεροπορία ενώ ο δεύτερος, υπηρέτησε στον Αμερικανικό Στρατό. Επίσης, όπως διασώζει ο Χατζηπετρής, «υπηρέτησαν ο πατέρας του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Ιωάννης Κληρίδης, ο αδελφός του Κληρίδη Ξάνθος , καθώς και τα παιδιά του Νέαρχου Κληρίδη Λεύκος και Φοίβος Κληρίδη».
Επίσης, πολέμησαν οι:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
Ο Κ. Λεωνίδα έπεσε στο πεδίο της μάχης, και ο Βαρνάβας Σάββα και ο Στέλιος Καλλή τραυματίστηκαν σοβαρά. Ο τάφος του Κ. Λεωνίδα βρίσκεται στο Τομπρούκ της Λιβύης.
Αγώνας της ΕΟΚΑ
Πολύ σημαντική ήταν η δράση του Αγρού στον απελευθερωτικό αγώνα της ΕΟΚΑ κατά της αγγλικής αποικιοκρατίας. Από την αρχή μέχρι το τέλος του αγώνα, ο Αγρός υπήρξε το κέντρο διοίκησης στην περιοχή της Πιτσιλιάς. Ο Αυξεντίου από τον Αγρό, καθοδηγεί τους αντάρτες ολόκληρης της περιοχής του Τροόδους. Οι Αγρότες που συμμετείχαν στον αγώνα της ΕΟΚΑ ξεπερνούν τους 100. Σ’ αυτό το κείμενο είναι αδύνατη ακόμη και απλή αναφορά όλων διασώζει ο Χατζηπετρής για την συνεισφορά των Αγροτών στο αγώνα. Εν συντομία, αναφέρουμε:
- Ο πρώτος τομεάρχης Πιτσιλιάς, ο Ρένος Κυριακίδης, επισκέπτεται τον Αγρό το 1955 και συγκεκριμένα το σπίτι του υπεύθυνου του Αγρού Διομήδη Μαυρογιάννη. Λίγες μέρες μετά ιδρύουν την ΑΝΕ( Άλκιμος Νεολάια ΕΟΚΑ) στο Απεήτειο Γυμνάσιο, η οποία ανέπτυξε τόσο αξιόλογη δράση σε σημείο μάλιστα που, όπως γράφει ο Ρένος Κυριακίδης, «οι Άγγλοι αντί να κυνηγούν αντάρτες ασχολούντο με τη δράση της ΑΝΕ Αγρού».
- Η πρώτη διαδήλωση των μαθητών του Απεήτειου Γυμνασίου έλαβε χώρα την 30η Απριλίου 1955, μετά τη σύλληψη του συμμαθητή τους Κώστα Πισσαρίδη. Για την τολμηρή αυτή πράξη, οι μαθητές και μαθήτριες κατηγορήθηκαν από τους Άγγλους πως πραγματοποίησαν «παρέλαση εις Αγρόν άνευ γραπτής άδειας του Διοικητού Λεμεσού».
- Στον Αγρό σε πολλές οικίες υπήρχαν κρησφύγετα ανταρτών. Το πρώτο κρησφύγετο των ανταρτών ήταν στο σπίτι της Κυριακούς Πολυκάρπου. Εκεί, ο Στυλιανός Λένας κατασκεύαζε χειροβομβίδες. Όταν προδόθηκε το κρησφύγετο, ο Λένας συνέχισε να κατασκευάζει χειροβομβίδες σε ένα κρησφύγετο σε άλλο χωριό. Σε κρησφύγετο στον Αγρό, όπως προαναφέρθηκε, ήταν και το αρχηγείο του Αυξεντίου.
- Ο πρώτος κατ’ οίκον περιορισμός(κέρφιου) παγκυπρίως επιβλήθηκε στον Αγρό στις 17 Αυγούστου 1955.
- Στις 14 Ιουνίου του 1956, το άξιο τέκνο της κοινότητας, ο Πέτρος Ηλιάδης, τραυματίζεται σοβαρά από πυροβόλο όπλο Άγγλου στρατιώτη, τη στιγμή που ήταν έτοιμος να ρίξει βόμβα. Την επόμενη μέρα το παλικάρι του Αγρού απεβίωσε.
- Σημαντική ήταν και η προσφορά του Ανδρέα Βασιλείου, που προτού γίνει αντάρτης, προκάλεσε σοβαρό πλήγμα στην αγγλική αεροπορία. Συγκεκριμένα, στις 26 Νοεμβρίου του 1957, με την τοποθέτηση βομβών προκάλεσε την καταστροφή τεσσάρων βομβαρδιστικών αεροπλάνων τύπου Καμπέρα και ενός καταδιωκτικού τύπου Βένομ. Το σαμποτάζ αυτό θεωρείται ως το μεγαλύτερο που σημειώθηκε κατά τον απελευθερωτικό αγώνα.
- Πολλοί Αγρότες ήταν αντάρτες, κάποιοι καταδικάστηκαν σε φυλάκιση και άλλοι υπήρξαν πολιτικοί κρατούμενοι(άνευ δίκης).
- Καθ’ όλη τη διάρκεια του αγώνα, ο λαός του Αγρού συνέβαλε σημαντικά. Ο Χατζηπετρής γράφει: «αξιοσημείωτη επιτυχία σημείωσε επίσης η συμμετοχή του λαού στην παθητική αντίσταση και η λειτουργία των διαιτητικών δικαστηρίων, που στον Αγρό είχε πρόεδρο τον Παπαηρακλή Τσαγγαρίδη».
- Ο τελευταίος κατ’ οίκον περιορισμός επιβλήθηκε στον Αγρό και στα Αγρίδια στις 22 Ιανουαρίου του 1959, όταν οι γυναίκες των δυο αυτών κοινοτήτων λιθοβόλησαν Άγγλους στρατιώτες. Η συμβολή των γυναικών στον Απελευθερωτικό Αγώνα κατά της αποικιοκρατίας, τιμάται με την ανέγερση του μνημείου της Κύπριας Αγωνίστριας, που είναι μια ευλαβική προσφορά μνήμης και τιμής στην αγωνίστρια της Πιτσιλιάς της γενιάς του 1955.
- Στο αγώνα προσέφεραν και οι απόδημοι Αγρότες από τις πόλεις που κατοικούσαν (από Λευκωσία, Λεμεσό ή αλλού).
Τουρκική ανταρσία του 1963
Στην αντίσταση κατά της τουρκικής ανταρσίας του 1963 συμμετείχε και μια ομάδα από τον Αγρό. Αυτοί ήταν: ο Παναγιώτης Γερασιώτης, Πέτρος Σωφρονίου, Σταύρος Ματθαίου, Λέανδρος Τσολάκης και Ανδρέας Πισσαρίδης.
Τουρκική εισβολή 1974
Ο Ρένος Κυριακίδης σε ομιλία του, όπως διασώζει ο Χατζηπετρής, γράφει: «Κατά την τουρκική εισβολή του 1974 δεν ήταν δυνατό το χωριό τούτο, ο Αγρός, να μη φανεί άξιο της εποχής εκείνης. Πέντε νέοι του Αγρού χάρισαν τη ζωή τους στον αγώνα κατά του τούρκικου εισβολέα». Αυτοί ήταν: Χριστόφορος Πισσαρίδης, Αντωνάκης Τσολάκης, Γιαννάκης Α. Μαύρου, Νίκος Χατζηπαύλου, Αντωνάκης Αδάμου Αγρότης.
Πηγές:
Ιωάννης Π. Χατζηπετρή, Αγρός η εφτάλοφη της Πιτσιλιάς, Λευκωσία 2005
Κοινοτικό Συμβούλιο Αγρού
ΝΕΑΡΧΟΣ ΚΛΗΡΙΔΗΣ
O Νέαρχός Κληρίδης αποτελεί μια από τις εξέχουσες μορφές, που έχει να επιδείξει ο Αγρός. Γεννήθηκε στον Αγρό, τέλη του 19ου αιώνα, το 1892, και έφυγε από τη ζωή το 1969, αφήνοντας πίσω του ένα εξαιρετικό έργο σε πολλούς τομείς, όπως στην εκπαίδευση, στη λογοτεχνία, στη λαογραφία.
Ο Νέαρχος Κληρίδης παρ’ όλες τις αντιξοότητες που συνάντησε, λόγω οικογενειακών προβλημάτων, δεν έπαψε να μοχθεί για μάθηση. Η μεγαλύτερη του επιθυμία, ήταν να γίνει δάσκαλος, γ΄ αυτό αγωνίστηκε σκληρά. Η φοίτηση του στο δημοτικό σχολείο του χωριού ήταν σπασμωδική, γιατί οικονομικές ανάγκες της οικογένειας του, τον έσπρωχναν στην εργασία. Τελικά κατάφερε να τελειώσει το δημοτικό σχολείου του Αγρού, στα δεκαοχτώ του.
Ο Νέαρχος Κληρίδης συνεχίζει τις σπουδές του στο Παγκύπριο Ιεροδιδασκαλείο της Λάρνακας. Το 1917, καταφέρνει να αποφοιτήσει από το Ιεροδιδασκαλείο, πραγματοποιώντας με αυτό τον τρόπο την επιθυμία του να γίνει δάσκαλος.
Ο διορισμός του Νέαρχου Κληρίδη στο δημοτικό σχολείο είναι η αφετηρία μιας λαμπρής πορείας, με παγκύπρια εμβέλεια. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως ο Νέαρχος Κληρίδης είναι συνδεδεμένος στη συνείδηση όλων μας, ως δάσκαλος του Αγρού.
Ο Νέαρχος Κληρίδης μαζί με τον Κυριάκο Απέητο, συναποτελούν τους θεμελιωτές της εκπαίδευσης στον Αγρό. Το όνομά του, αναγράφεται στον κατάλογο των ανθρώπων, που συνεισέφεραν στην πνευματική οικοδόμηση του πρώτου Γυμνασίου στον Αγρό.
Η πορεία του ως δάσκαλος. ολοκληρώθηκε το 1948, με την αφυπηρέτησή του, ως διευθυντής δημοτικού σχολείου. Δεν δίδαξε μόνο στον Αγρό, αλλά και σε άλλα χωριά της Λευκωσίας. Παράλληλα, από το 1936 μέχρι το 1955, εργάστηκε ως γραμματέας του Συνεργατικού Ταμιευτηρίου Διδασκάλων.
Από μικρός, ο Νέαρχος Κληρίδης σύχναζε στην Εκκλησία του χωριού και μελετούσε διάφορα εκκλησιαστικά βιβλία, κυρίως το Ωρολόγιο. Η συνεχής επαφή του με την εκκλησία και οι γνώσεις που αποκόμισε μέσω αυτής, σημάδεψαν τη σταδιοδρομία του, στη συγγραφή αγιολογικών κειμένων. Το έργο του σ’ αυτό τον τομέα είναι γνωστό, μέσα από τις εκδόσεις φυλλάδων αγίων.
Είναι αξιοσημείωτο πως οι αγιολογικές μελέτες του Νέαρχου Κληρίδη, είναι σημαντικές και ως προς την επιστημονική τους και ως προς την πρακτική τους πλευρά. Την επιστημονική τους αξία, την οφείλουν στον τρόπο συγγραφής των κειμένων, που «αγγίζουν τα όρια μελέτης του λαϊκού πολιτισμού στον κλάδο της αγιολογίας». Η πρακτική αξία των κειμένων, πως χρησιμοποιούνται χειρόγραφες σε εκκλησίες των χωριών, γιατί εμπεριέχουν και τη συνοδεία βυζαντινής μουσικής.(περιοδικό «Αγρός», Δεκέμβρης 1991)
Η θρησκευτική αγάπη του Νέαρχου Κληρίδη, φαίνεται και μέσω της συγγραφής μελετών, σχετικών με τα μοναστήρια της Κύπρου. Mέσα σ’ αυτά τα έργα του, εμπεριέχονται πληροφορίες παρμένες από την προφορική λαϊκή παράδοση. Οι πληροφορίες σχετίζονται με την ιστορία, την οικονομία και τα οικονομικά των μοναστηριών.
Η αγάπη του Νέαρχου Κληρίδη για τα παιδιά, εκφράζεται με ποικίλους τρόπους, πέρα του έργου του ως διδασκάλου. Διετέλεσε διευθυντής με τον Κ. Χρυσανθή του παιδικού περιοδικού «Η Χαρά των Παιδιών» και εξέδωσε σαράντα-εννέα σχολικά βιβλία. Γνωστότερα σε όλους μας και χάρη σε προσωπικά βιώματα, είναι τα παιδικά παραμύθια του, τα οποία συνέγραψε με ιδιαίτερη απλότητα. Τα παραμύθια του Νέαρχου Κληρίδη, περνούν από γενιά σε γενιά και σημαδεύουν τις παιδικές θύμησες. Ακόμα και σήμερα, διαβάζονται στο πλαίσιο της διδασκαλίας του Κυπριακού Ανθολόγιου, σε παιδιά του δημοτικού σχολείου.
Γενικά η συμβολή του Νέαρχου Κληρίδη στη διάδοση και στη διάσωση του κυπριακού πολιτισμού είναι τεράστια. Χάρη σ’ αυτόν έφτασαν στις μέρες μας αρκετά δημοτικά τραγούδια, ήθη, έθιμα, παραμύθια και μύθοι. Στα δημοτικά τραγούδια, πρόσθεσε εισαγωγές, απλές και προσιτές σε κάθε αναγνώστη.
Ο Νέαρχος Κληρίδης, παρόλη τη φήμη που γνώρισε, δε λησμόνησε ποτέ το χωριό του. Η ανάπτυξη και η πρόοδος του Αγρού παρέμειναν η ουσιώδης μέριμνά του. Η διάδοση των τριαντάφυλλων, συγκεκριμένα της Ρόδης Δαμασκηνής, με τα αρωματικά ροζ πέταλα, οφείλεται σε πρωτοβουλία του Νέαρχου Κληρίδη. Εκτός αυτού, ο Νέαρχος Κληρίδης προχώρησε και στην απόκτηση αποστακτήρα, με τον οποίο οι κάτοικοι αξιοποιούσαν το όμορφο άρωμα των ρόδων, κατασκευάζοντας ροδόσταγμα.
Ο Κληρίδης ήταν μια ιδιαίτερα φωτισμένη προσωπικότητα, αλλά και άνθρωπος, ο οποίος πίστευε στην τουριστική ανάπτυξη του Αγρού, γι’ αυτό πρότεινε την ίδρυση Ξενοδοχειακής Σχολής. Συγκεκριμένα, περιγράφοντας τη μορφή της σχολής, που έπρεπε να οικοδομηθεί στο χωριό , αναφέρει στα 1943 « όπως η Επιτροπεία προχωρήσει εις το έργον ιδρύσεως της Σχολής, αφού πρώτον λάβει υπόψιν τας συνθήκας του τόπου». Η Ξενοδοχειακή Σχολή στον Αγρό, άρχισε τη λειτουργία της πολλά χρόνια αργότερα, μόλις το 1999.(περιοδικό «Αγρός», Ιούνιος,2004)
Ο Νέαρχος Κληρίδης δεν τιμήθηκε μόνο από τον Αγρό, αντιθέτως κέρδισε πολλές διακρίσεις και βραβεία, όπως το Αργυρό Μετάλλιο Γεωργικής Αξίας, του Γεώργιου Β΄ της Ελλάδος, με το Χρυσό Σταυρό του Τάγματος του Φοίνικος, με το παράσημο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας,.
Στον Αγρό, δίπλα από τη βρύση του Κάουρου, μέσα από τον περιποιημένο κήπο, αναδύεται η προτομή του αξιόλογου Αγρότη, του Νέαρχου Κληρίδη. Επιπλέον, στον Αγρό τιμούν τη μνήμη του Νέαρχου Κληρίδη, διεξάγοντας ετήσιο μνημόσυνο. Οι Αγρότες είναι περήφανοι για τον συντοπίτη τους, που με το έργο του σημάδεψε την πνευματική πορεία, όχι μόνο του Αγρού, αλλά και ολάκερης της Κύπρου.
Πηγές: Περιοδικό «Αγρός» «Χρονικόν», από περιοδικό «Πολίτης», 14 Μαρτίου 1999
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΑΠΕΗΤΟΣ
Ο Κυριάκος Απέητος , γεννήθηκε στον Αγρό, το 1887 και απεβίωσε το 1976, αφήνοντας πίσω του μια σειρά από σημαντικά έργα στο χωριό. Χαρακτηρίστηκε δίκαια ως «ο μέγας ευεργέτης του Αγρού», εφόσον η προσφορά του, μένει αναλλοίωτη μέσα από το πέρασμα του χρόνου.
Ο Κυριάκος Απέητος, όπως ο ίδιος διηγιόταν, εγκατέλειψε τον Αγρό «ξυπόλητος για να πάει στη Λευκωσία, να βρει γλυκό ψωμί και καλύτερο μέλλον». Ο δρόμος που διάλεξε δεν ήταν εύκολος, χρειάστηκε να αγωνιστεί σκληρά για να καταφέρει ν’ αποκτήσει το «γλυκό ψωμί» που επιθυμούσε. Οι κόποι του ανταμείφθηκαν και λίγα χρόνια αργότερα κατάφερε να γίνει ένας από τους σημαντικότερους μεγαλέμπορους της Λευκωσίας.
Παρόλο που ο Κυριάκος Απέητος, διάπρευσε στο χώρο του εμπορίου, η αγάπη του τόσο για τα γράμματα, όσο και για το χωριό του, τον ώθησε στην οικοδόμηση εκπαιδευτικού ιδρύματος. Ο ανεκπλήρωτος πόθος του για μάθηση, χάρη στον αγώνα για τη βιοπάλη, βρήκε ένα διαφορετικό τρόπο έκφρασης.
Ο Κυριάκος Απέητος, φρόντισε να δώσει λύση στο εκπαιδευτικό πρόβλημα που αντιμετώπιζε ο Αγρός, στη δεκαετία του 40. Φωτισμένοι Αγρότες, εκ των οποίων ο Κυριάκος Απέητος και ο Νέαρχος Κληρίδης, αγωνίζονταν για την ίδρυση Γυμνασίου στον Αγρό. Τελικά, χάρη στις επίμονες προσπάθειές τους, το Μητρώο του Τμήματος Παιδείας, ενέκρινε την ίδρυση σχολείου στον Αγρό.
Τα πρώτα χρόνια, μετά την ίδρυση του σχολείου, ήταν ιδιαίτερα δύσκολα, χάρη στην ανεπάρκεια των οικονομικών πόρων αλλά και της στέγασης, η οποία προσωρινά εξασφαλίστηκε σε σπίτια της εκκλησίας. Το σχολείο με τους λιγοστούς μαθητές κινδύνευε να διακοπεί, μέχρι τη στιγμή που ο Κυριάκος Απέητος κάνει τη σωτήρια επέμβαση.
Ο Κυριάκος Απέητος αναλαμβάνει με προσωπικά του έξοδα, την ανέγερση της Απεήτειου Ανωτέρας Σχολής, γνωστή σήμερα με την ονομασία Απεήτειο Γυμνάσιο.
Συγκεκριμένα, στις 26 Ιουλίου 1948 κατατέθηκε ο θεμέλιος λίθος και στις 20 Νοεμβρίου, την επόμενη χρονιά, τελούνται τα εγκαίνια του σχολείου, παρόντος του Μητροπολίτου Κιτίου Μακαρίου, αλλά και του Έλληνα πρόξενου Αλέξη Λιάτη. Ο Κυριάκος Απέητος, από τότε μέχρι και το 1961, που τα έξοδα του Γυμνασίου ανέλαβε το Γραφείο Ελληνισμού, δεν σταμάτησε να συνεισφέρει οικονομικά.
Αναντίλεκτα, η ανέγερση του σχολείου στο Αγρό, αποτελεί ένα διαχρονικό δώρο από τον Κυριάκο Απέητο, σ’ ολόκληρη τη γύρω περιοχή. Η πνευματική συνεισφορά του Γυμνασίου για τον Αγρό και τις γύρω περιοχές είναι εμφανής. Τα παιδιά της περιοχής έχουν τη δυνατότητα να εισέρχονται στη Μέση Εκπαίδευση, χωρίς να αναγκάζονται να εγκαταλείπουν το χωριό τους. Γενικά, η παρουσία του Γυμνασίου, δίνει την ώθηση στους νέους ανθρώπους να παραμένουν στο χωριό τους και με αφετηρία το σχολείο τους, να διευρύνουν τους πνευματικούς τους ορίζοντες.
Ο ίδιος και η πολυαγαπημένη του γυναίκα Κλειώ, το ψυχικό στήριγμά του σε κάθε προσπάθεια, δεν κατάφεραν ν’ αποκτήσουν παιδιά. Ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά στους συγχωριανούς του :«Με ειρωνεύονται μερικοί, γιατί δεν έχω παιδιά. Μα παιδιά μου είστε όλοι εσείς οι μαθητές και οι απόφοιτοι του σχολείου. Πολλές φορές περπατώ στο δρόμο στη Λευκωσία, με συναντούν νέοι άνθρωποι και με χαιρετούν με εγκαρδιότητα, μου φιλούν το χέρι και όταν τους ρωτήσω που με γνωρίζουν, αυτοί μου απαντούν: είμαστε απόφοιτοι του σχολείου που εκτιμούμε και θέλουμε να σ’ ευχαριστήσουμε.»
Η προσφορά του τιμάται στον Αγρό με ποικίλους τρόπους. Συγκεκριμένα, δόθηκε το όνομά του, εκτός στο σχολείο αλλά και σε κεντρική οδό του χωριού, δείχνοντας μ’ αυτό τον τρόπο πως οι Αγρότες δεν λησμονούν την προσφορά του. Την αγάπη τους προς τον Κυριάκο Απέητο, δεν παραλείπουν να την εκφράσουν με ετήσια τέλεση του μνημόσυνου του.
Πηγές: Περιοδικό «Αγρός» «Χρονικόν», από περιοδικό «Πολίτης», 14 Μαρτίου 1999
ΓΛΑΥΚΟΣ ΚΛΗΡΙΔΗΣ
Διακεκριμένος Κύπριος πολιτικός και από τις ηγετικές προσωπικότητες της Δεξιάς στη μεγαλόνησο. Διετέλεσε πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας (1993- 2003) και πέτυχε την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς προηγούμενη λύση του Κυπριακού.
Ο Γλαύκος Κληρίδης γεννήθηκε στη Λευκωσία στις 24 Απριλίου 1919 και ήταν ο μεγαλύτερος γιος του διαπρεπούς δικηγόρου και πολιτικού Ιωάννη Κληρίδη (1887-1961). Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο μέχρι την Ε’ τάξη και περάτωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο Λονδίνο το 1937. Στη συνέχεια γράφτηκε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, αλλά με την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου τον Σεπτέμβριο του 1939 διέκοψε τις σπουδές του και κατατάχθηκε στην Πολεμική Αεροπορία της Μεγάλης Βρετανίας (RAF). Μετέσχε σε αποστολές πάνω από τη Γερμανία και στις 24 Ιουλίου του 1942 το αεροπλάνο του καταρρίφθηκε και ο ίδιος συνελήφθη αιχμάλωτος από τους Γερμανούς. Παρέμεινε σε αιχμαλωσία μέχρι το 1945 και αποπειράθηκε τρεις φορές να δραπετεύσει. Κατά το διάστημα της θητείας του στη RAF παρασημοφορήθηκε για διακεκριμένες υπηρεσίες κατά του εχθρού.
Μετά την επάνοδό του στην Αγγλία συμπλήρωσε τις σπουδές του και το 1948 έλαβε άδεια άσκησης της δικηγορίας. Επανήλθε στην Κύπρο και άσκησε ενεργά τη δικηγορία έως το 1959. Κατά τη διάρκεια του απελευθερωτικού αγώνα (1955-59) ήταν ενεργό μέλος της ΕΟΚΑ με το ψευδώνυμο «Υπερείδης» και παράλληλα υπερασπιζόταν τους Κύπριους αγωνιστές στα δικαστήρια. Μία από τις δραματικότερες υποθέσεις που ανέλαβε ήταν αυτή της υπεράσπισης τουΜιχαήλ Καραολή, κατά την οποία δημόσιος κατήγορος ήταν ο Ραούφ Ντεκτάς, ο μετέπειτα ηγέτης των Τουρκοκυπρίων. Ετοίμασε, επίσης, φάκελο για πολλές περιπτώσεις παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τους Άγγλους, τις οποίες παρουσίασε η Ελληνική Κυβέρνηση στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Ο Γλαύκος Κληρίδης με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο
Πήρε μέρος στη Διάσκεψη του Λονδίνου το 1959 και κατά τη μεταβατική περίοδο, μεταξύ αποικιακής διακυβέρνησης και ανεξαρτησίας (1959-1960), διατέλεσε υπουργός Δικαιοσύνης υπό τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο. Την ίδια περίοδο διατέλεσε αρχηγός της Ελληνοκυπριακής Αντιπροσωπείας στη Μικτή Επιτροπή για το Σύνταγμα. Στις πρώτεςπροεδρικές εκλογές (13 Δεκεμβρίου 1959) υποστήριξε την υποψηφιότητα του αρχιεπισκόπου Μακαρίου αντί του πατέρα του Ιωάννη Κληρίδη. Όταν κατηγορήθηκε ότι παραβίαζε τη χριστιανική εντολή «τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου…», αυτός απαντούσε με το αρχαιοελληνικό ρητό «πατρός τε και μητρός τε και των άλλων προγόνων απάντων τιμιότερον και αγιότερον εστίν η πατρίς».
Στις πρώτες βουλευτικές εκλογές (31 Ιουλίου 1960) ήταν επικεφαλής του δεξιού «Πατριωτικού Μετώπου». Εκλέχθηκε βουλευτής Λευκωσίας και στη συνέχεια Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στη θέση αυτή παρέμεινε έως τον Ιούλιο του 1976. Το 1964 ηγήθηκε της ελληνοκυπριακής αντιπροσωπείας στη Διάσκεψη του Λονδίνου και το 1968 ορίστηκε εκπρόσωπος της ελληνοκυπριακής πλευράς στις συνομιλίες για το Κυπριακό που άρχισαν με πρωτοβουλία του γ.γ. του ΟΗΕ, Ου Θαντ. Εκπρόσωπος των Τουρκοκυπρίων ήταν ο παλιός του γνώριμος από τα δικαστήρια Ραούφ Ντεκτάς. Το 1969 συγκρότησε με τον Πολύκαρπο Γεωρκάτζη το «Ενιαίον Κόμμα», το οποίο αναδείχθηκε το μεγαλύτερο κόμμα της Κύπρου στις εκλογές της 5ης Ιουλίου του 1970. Δύο χρόνια νωρίτερα είχε πρωτοστατήσει στην επανεκλογή του Μακαρίου στην Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Μετά το πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου (15 Ιουλίου 1974) και την επακολουθήσασατουρκική εισβολή στην Κύπρο (20 Ιουλίου), ο Κληρίδης ανέλαβε προσωρινά την Προεδρία της Δημοκρατίας υπό την ιδιότητά του ως Προέδρου της Βουλής έως τις 7 Δεκεμβρίου 1974, οπότε επέστρεψε στην Κύπρο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, που είχε εξαναγκασθεί από τους πραξικοπηματίες να εγκαταλείψει τη μεγαλόνησο. Τότε, ο Κληρίδης επανήλθε στα καθήκοντά του και παράλληλα ανέλαβε εκπρόσωπος των Ελληνοκυπρίων στις διακοινοτικές συνομιλίες. Παρέμεινε στη θέση αυτή έως τις Συνομιλίες της Βιέννης (Φεβρουάριος του 1978), οπότε παραιτήθηκε, επειδή κατηγορήθηκε ότι υπερέβη τις οδηγίες που του είχαν δοθεί.
Ραούφ Ντενκτάς – Γλαύκος Κληρίδης
Στις 4 Ιουλίου του 1976 ανακοίνωσε την ίδρυση ενός νέου κομματικού σχηματισμού με την ονομασία «Δημοκρατικός Συναγερμός», αφού προηγουμένως διέλυσε το «Ενιαίον Κόμμα». Ο ΔΗΣΥ μαζί με το κομουνιστικό ΑΚΕΛ είναι σήμερα τα δύο μεγάλα κόμματα της Κύπρου. Κατά τις βουλευτικές εκλογές του 1981, του 1985 και του 1991, ήταν επικεφαλής του συνδυασμού του ΔΗΣΥ και εξελέγη Βουλευτής Λευκωσίας. Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ως Πρόεδρος του κόμματος, ηγήθηκε της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΔΗΣΥ μέχρι της εκλογής του ως Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας το 1993.
Τον Φεβρουάριο του 1988 διεκδίκησε για πρώτη φορά την Προεδρία της Δημοκρατίας, αλλά ηττήθηκε από τον ανεξάρτητο (με την υποστήριξη του ΑΚΕΛ) Γιώργο Βασιλείου. Πέντε χρόνια αργότερα (14 Φεβρουαρίου 1993) επικράτησε δύσκολα του Γιώργου Βασιλείου και ανέλαβε την Προεδρία της Δημοκρατίας. Επανεξελέγη στις 15 Φεβρουαρίου 1998 με αντίπαλο τον Γιώργο Ιακώβου (ΔΗΚΟ-ΑΚΕΛ). Μείζον επίτευγμα της Προεδρίας του ήταν η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς προηγούμενη λύση του Κυπριακού. Στις εκλογές του Φεβρουαρίου του 2003 διεκδίκησε και τρίτη προεδρική θητεία, αλλά ηττήθηκε καθαρά από τον Τάσσο Παπαδόπουλο και αποχώρησε της ενεργού πολιτικής. Στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου του 2004 τάχθηκε υπέρ του σχεδίου Ανάν για τη λύση του Κυπριακού.
Ο Γλαύκος Κληρίδης διετέλεσε Πρόεδρος του Κυπριακού Ερυθρού Σταυρού από το 1961 έως το 1963 και σε αναγνώριση των εξαίρετων υπηρεσιών του, του απονεμήθηκε τιμητική διάκριση και ανακηρύχθηκε ισόβιο μέλος. Ο Πάπας Ιωάννης 23ος του απένειμε το Χρυσό Μετάλλιο της Τάξης του Αγίου Τάφου ως αναγνώριση των υπηρεσιών που είχε προσφέρει και της κατανόησης που είχε δείξει ως Αρχηγός της Ελληνοκυπριακής αντιπροσωπείας στη Μικτή Επιτροπή για το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, σχετικά με τη θρησκευτική μειονότητα των Ρωμαιοκαθολικών (Λατίνων) της Κύπρου. Είχε τιμηθεί και από την Ελλάδα με τα Διάσημα του Μεγαλόσταυρου του Τάγματος του Σωτήρος από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνο Καραμανλή.
Ήταν νυμφευμένος με τη ινδικής καταγωγής Λίλα-Ειρήνη (1921-2007), με την οποία απέκτησε μία κόρη, την Καίτη Κληρίδου (1949), ηγετικό στέλεχος του ΔΗΣΥ σήμερα. Στο συγγραφικό του έργο περιλαμβάνονται τα βιβλία «Η Κατάθεσή μου» (σε τέσσερις τόμους) και «Ντοκουμέντα μιας Εποχής, 1993 – 2003».
Ο Γλαύκος Κληρίδης πέθανε αργά το απόγευμα της 15ης Νοεμβρίου 2013 στην κλινική «Ευαγγελίστρια» της Λευκωσίας, σε ηλικία 94 ετών. Η πορεία της υγείας του είχε επιδεινωθεί ραγδαία τις τελευταίες ημέρες από νεφρική ανεπάρκεια, την οποία προκάλεσε ο διαβήτης.
Πηγή: www.sansimera.gr